ಗುಲ್ವಾಡಿ ವೆಂಕಟ ರಾವ್ ಬದುಕು ಬರಹ

aAvÀPÀ-¸ÀÄzsÁgÀPÀ ªÀåQÛvÀézÀ ¥ÀjZÀAiÀÄ

PÀ£ÀßqÀ PÁzÀA§j ¦vÁªÀĺÀ

UÀįÁér ªÉAPÀlgÁªï

§zÀÄPÀÄ §gÀºÀ

¸ÀA: ¸ÀAvÉÆõÀPÀĪÀiÁgÀ UÀįÁér

¥Àæ: PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀAWÀ, ¥ÀÄvÀÆÛgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ UÀįÁér

       ªÉAPÀlgÁªï ¸ÁägÀPÀ PÉÃAzÀæ, ªÀÄtÂ¥Á®

ªÀÄÄ£ÀÄßr: qÁ| PÉ. ²ªÀgÁªÀÄ PÁgÀAvÀ

                        1989, gÀÆ.12                           ¥ÀÄlUÀ¼ÀÄ: 72

       PÀ£ÀßqÀ PÁzÀA§j ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ°è ªÁ¸ÀÛªÀ ªÀiÁUÀðzÀ ¥ÀæxÀªÀÄ PÁzÀA§j – ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’ (1899).  vÀ£Àß LªÀvÉÛöÊzÀ£ÉAiÀÄ ªÀAiÀĹì£À°è ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’AiÀÄ£ÀÄß §gÉzÀ UÀįÁér «APÀlgÁAiÀÄgÀÄ ºÀÄnÖzÀÄÝ – 1844gÀ°è.  UÀįÁér, zÀQët PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ PÀÄAzÁ¥ÀÄgÀ vÁ®ÆQ£À UÀAUÉÆ½î £À¢ÃwÃgÀzÀ MAzÀÄ ¥ÀÄlÖ ºÀ½î.  ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀÄ ªÀÄzÁæ¹£À°è ©.J. ¥ÀzÀ« ¥ÀqÉzÀgÀÄ.  C£ÀAvÀgÀ ¥Éưøï E¯ÁSÉAiÀÄ°è PÉ®¸À.  ¤ªÀÈvÀÛgÁUÀĪÀ ªÉÆzÀ®Ä ¥Éưøï E£ïì¥ÉPÀÖgï.  ªÀÄAUÀ¼ÀÆj£À°è £ÀqÉzÀ ¸ÀvÀåPÀxÉAiÉÆAzÀgÀ DzsÁgÀ¢AzÀ F ¥Éưøï E£ïì¥ÉPÀÖgï §gÉzÀ ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’ JAlÄ£ÀÆgÀÄ ¥ÀæwUÀ¼ÀÄ PÉ®ªÉà wAUÀ¼ÀÄUÀ¼À°è RZÁðzÀĪÀÅ.  £Á®ÄÌ ªÀµÀðUÀ¼ÉƼÀUÉ ªÀÄAUÀ¼ÀÆj£À°è C¹¸ÀÖAmï  PÀ¯ÉPÀÖgï DVzÀÝ J.E. PËZïªÀÄ£ï JA§ ©ænµï ªÀåQÛ F PÁzÀA§jAiÀÄ£ÀÄß EAVèµïUÉ ¨sÁµÁAvÀj¹zÀgÀÄ.  ‘¨sÁVÃgÀy’ ªÀÄvÀÄÛ ‘¹ÃªÀÄAw¤’ UÀįÁérAiÀĪÀgÀÄ E£ÉßgÀqÀÄ PÁzÀA§jUÀ¼ÀÄ.  ‘¯ÁqÀĦæAiÀiÁZÁAiÀÄð’, ‘ªÉÃtªÀÄä £ÁUÀªÀÄä ¸ÀAªÁzÀ’ ºÁ¸Àå§gÀºÀUÀ¼ÀÄ. (ªÀÄgÀĪÀÄÄzÀætUÉÆAqÀÄ FUÀ NzÀÄUÀjUÉ ®¨sÀå«gÀĪÀÅzÀÄ ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’ ªÀiÁvÀæ).  ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀÄ vÀ£Àß PÉÆ£ÉAiÀÄ ¢£ÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄrPÉÃjAiÀÄ°è PÀ¼ÉzÀgÀÄ.

       ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» DqÀ½vÀ ¤ÃrzÀ EAVèµï ²PÀëtzÀ ¥sÀ®ªÁV PÀ£ÁðlPÀzÀ PÀgÁªÀ½AiÀÄ PÉÆAPÀt ªÀiÁvÀȨsÁµÉAiÀÄ ¸ÁgÀ¸ÀévÀ ¨ÁæºÀät ¸ÀªÀiÁdzÀ°è PÁt¹PÉÆAqÀ ¸ÀÄzsÁgÀuÉAiÀÄ C¯ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ D ¸ÀªÀiÁdzÀ DAvÀjPÀ «ªÀıÉð ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀ ¸ÀÈd£À²Ã®vÉUÉ ¥ÉæÃgÀuÉ ¤ÃrzÀĪÀÅ.  ¸ÁgÀ¸ÀévÀgÀ avÁæ¥ÀÄgÀ ªÀÄoÀzÀ ¥ÁAqÀÄgÀAUÁ±ÀæªÀÄ ¸Áé«ÄÃf ‘«zsÀªÁ«ªÁºÀ aQÃvÀÄìªÀÄvÀ ¨sÀAd£ÀªÀiï’ §gÉzÀÄ AiÀÄxÁ¹ÜwªÁzÀªÀ£ÀÄß ¸ÀªÀÄyð¹zÀgÀÄ.  ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’AiÀÄ ¥ÀgÁåAiÀÄ £ÁªÀÄ ‘¸ÀzÀÞªÀÄð «dAiÀÄ’. ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀÄ C¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀªÁzÀ, ¸ÀÄzsÁgÀuÁªÁ¢UÀ¼À ¥ÀÄgÉÆÃUÁ«Ä zsÀªÀÄðPÉÌ dAiÀĪÀ£ÀÄß ºÁgÉʹzÀgÀÄ. ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’ PÁzÀA§jAiÀÄ°è, “¸ÀÄzsÁgÀuÁªÁ¢ PÀ¼ÀPÀ½AiÀÄ «zsÀåxÀðPÀ zÀ¤UÉ «qÀA§£ÉAiÀÄ zÀ¤ ¥ÉÆõÀPÀªÁVzÉ.’  PÀ£ÀßqÀ PÁzÀA§j ¥ÀæPÁgÀ vÀ£Àß gÀÆ¥À ¤zsÀðj¹PÉƼÀî¨ÉÃPÁzÀAxÀ ¥ÁægÀA¨sÀzÀ ºÀAvÀzÀ°èAiÉÄà UÀįÁér ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀÄ F PÁzÀA§jAiÀÄ°è ¥ÀæPÀn¹zÀ C¥ÀƪÀð vÀAvÀæPÀıÀ®vÉUÉ ZÁjwæPÀ ªÀĺÀvÀéªÀÇ EzÉ” (f.JZï. £ÁAiÀÄPÀ – PÀ£ÀßqÀ PÁzÀA§jAiÀÄ ªÉÆzÀ® ºÉeÉÓUÀ¼ÀÄ, PÀ£ÀßqÀ «¨sÁUÀ, ªÀÄAUÀ¼ÀÆgÀÄ «±Àé«zÁ央AiÀÄ – 1987).  vÀļÀÄ, PÀ£ÀßqÀ, PÉÆAPÀt ¨sÁµÉUÀ¼À ¸ÀºÀ¨Á¼ÉéAiÀÄ §ºÀĨsÁµÁ ¥ÀæzÉñÀªÁVgÀĪÀ zÀQët PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ F PÁzÀA§jAiÀÄ°è DqÀĪÀiÁw£À §ºÀĪÀÄÄRUÀ¼À §¼ÀPÉ PÀÄvÀƺÀ®PÁjAiÀiÁVzÉ..

       ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀÄ 1902gÀ°è ªÀÄrPÉÃjAiÀÄ°è ¤ÃrzÀ ‘eÁw’ JA§ G¥À£Áå¸À F UÀæAxÀzÀ ªÀÄÄRå ¨sÁUÀ.  eÁwÃAiÀÄwAiÀÄ ¤ªÀÄÆð®£ÀªÀ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¹gÀĪÀ UÀįÁérAiÀĪÀgÀÄ ‘§æºÀä¸ÀªÀiÁd’ ªÀÄvÀÄÛ ‘¸Áé«Äà «ªÉÃPÁ£ÀAzÀgÀ «ZÁgÀzsÁgɬÄAzÀ ¥Àæ¨sÁ«vÀgÁVzÁÝgÉ.  ‘§æºÀä¸ÀªÀiÁd’zÀ ¸ÁÜ¥À£ÉAiÀiÁzÀzÀÄÝ 1822gÀ°è. ªÀÄAUÀ¼ÀÆj£À°è 1870gÀ°è CzÀgÀ ±ÁSÉ DgÀA¨sÀUÉÆArvÀÄ.  gÁeÁ ªÉÆúÀ£ïgÁAiÀiï ¤zsÀ£ÀgÁzÀ ªÉÄÃ¯É §æºÀä¸ÀªÀiÁdzÀ MAzÀÄ PÀªÀ®Ä – ‘D¢ §æºÀä¸ÀªÀiÁd’ eÁwUÀ¼À£ÀÄß vÉÆgÉAiÀĨÉÃPÁV®è JAzÀÄ ªÁ¢¹vÀÄ.  DzÀgÉ PÉñÀªÀZÀAzÀæ¸ÉãÀgÀ ‘¨sÁgÀvÀªÀ¶ÃðAiÀÄ §æºÀä¸ÀªÀiÁd’ eÁw¥ÀzÀÞwAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæ²ß¹vÀÄ.  “£À£Àß ¸ÀéAvÀ C©ü¥ÁæAiÀĪÉAzÀgÉ D ¤AiÀĪÀĪÀÅ (eÁw) AiÀiÁªÀ £ÁåAiÀÄPÀÆÌ ¸Àj©Ã¼ÀzÀ ¯ÉÆÃPÀPÀAlPÀªÁzÀ ¥ÀzÀÞw JA§ÄzÉÔ J£ÀÄߪÀ UÀįÁér ªÉAPÀlgÁAiÀÄÄgÀÄ eÁw¥ÀzÀÞwAiÀÄ zÉÆõÀUÀ¼À£ÀÄß »ÃUÉ ¥ÀnÖ ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ: 1) zÉúÀZÉÊvÀ£Àå QëÃtvÉ, CPÁ® ªÀÄgÀt 2) ¸ÀézÉñÀ zÁjzÀæöå 3) §Ä¢Þ «PÁ¸ÀvÉUÉ «WÀß  4) ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀuÉUÉ PÉÃqÀÄ  5) ¸ÁévÀæAvÀæöå PÀëAiÀÄ  6) zÉñÉÆãÀßwUÀÆ d£ÁAUÀªÀÈ¢ÞUÀÆ PÉÃqÀÄ  7)ªÉÃzÀ ±Á¸ÀÛç ¥ÀÄgÁtUÀ¼À ªÀÄƯÁxÀð «£Á±À  8) ºÉÆmÉÖ¨ÁPÀvÀ£À, ¸ÀÄ°UÀ, ªÉÆøÀ EªÀÅUÀ¼À ªÀÈ¢Þ  9) ¥Á¼ÀåzÀ°è PÀZÁÑl 10) ¥ÀgÀgÀ PÀµÀÖ PÁ®zÀ°è ºÀÈzÀAiÀÄzÀ PÀptvÉ  11) eÁw ¤AiÀĪÀĪÀÅ ªÀÄ£ÀĵÀå ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ ªÀÄÈUÀUÀ½VAvÀ »Ã£À ¥ÁætÂUÀ¼ÉAzÀÄ vÉÆÃj¸ÀÄvÀÛzÉ  12) eÁw ¤AiÀĪÀĪÀÅ CºÀAPÁgÀªÀ£ÀÆß UÀªÀðªÀ£ÀÆß ºÀÄnÖ¸ÀÄvÀÛzÉ  13) eÁw ¤AiÀĪÀĪÀÅ ¸ÀzÁÞ«ÄðPÀ avÀÛªÀÈwÛAiÀÄ£ÀßqÀV¹ qÀA¨sÁZÁgÀPÉÌ GvÉÛÃd£À PÉÆqÀÄvÀÛzÉ.

       vÀ£Àß ‘¨sÁVÃgÀy’ PÁzÀA§jUÉ ‘ªÀÄÆRðvÀézÀ AiÀiÁvÀ£ÉUÀ¼ÀÄ’ JA§ G¥À²Ã¶ðPÉ ¤ÃrgÀĪÀ ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀÄ ¦ÃpPÉAiÀÄ°è »ÃUÉ£ÀÄßvÁÛgÉ –“¸ÀvÀåvÉ, ºÀÈzÀAiÀÄ ¤ªÀÄð®vÉ EªÀgÉqÀÄ ¸ÁzsÀ£ÀUÀ¼ÀÄ EºÀ¥ÀgÀUÀ¼À ¸ÁxÀðPÀUÀ¼ÉAzÀÄ ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä’ JA§ PÁzÀA§jAiÀÄ ¦ÃpPÉAiÀÄ°è ºÉüÉÆÃtªÁ¬ÄvÀÄ.  DzÀgÉ £ÀªÀÄä°è ªÀÄÆRðvÀ£ÀªÀÅ JA¢£ÀªÀgÉUÉ £É¯É¹gÀĪÀÅzÉÆà CA¢£À ªÀgÉUÉ D ¸ÁzsÀ£ÀUÀ¼ÀÄ £ÀªÀÄUÉ ¤«ðWÀߪÁV ®©ü¸ÀªÀÅ.  F «µÀAiÀĪÀÅ ¨sÁVÃgÀyAiÀÄ ZÀjvÉæ¬ÄAzÀ «µÀÌøvÀªÁUÀĪÀÅzÀÄ”.  PÁzÀA§jPÁgÀgÀÄ ‘¨sÁVÃgÀy’AiÀÄ°è PÀlÄÖPÀlÖ¼É, ªÀÄÆqsÀ£ÀA©PÉUÀ¼À£ÀÄß «qÀA§¹gÀĪÀ jÃwAiÀÄ£ÀÄß qÁ| ©.J. «ªÉÃPÀ gÉÊ CªÀgÀÄ vÀ£Àß ¯ÉÃR£ÀzÀ°è «±Éèö¹zÁÝgÉ. (¨sÁVÃgÀy PÁzÀA§j £À£ÀUÉ NzÀ®Ä ¹QÌ®è.)

       qÁ| ²æäªÁ¸À ºÁªÀ£ÀÆgï CªÀgÀÄ vÀ£Àß ‘EAVèµï£À°è EA¢gÁ¨Á¬Ä’ ¯ÉÃR£ÀzÀ°è, PÀ£ÀßqÀ PÁzÀA§jAiÀÄ£ÀÄß EAVèµïUÉ ¨sÁµÁAvÀj¹ªÁUÀ PÀ£ÀßqÀ ªÁUÀÆærüUÀ¼À ¥ÀjZÀAiÀÄ«®èzÀ PËZïªÀÄ£ï JzÀÄj¹zÀ ¸ÀªÀĸÉå ¸ÉÆÃzÁºÀgÀtªÁV «ªÀj¹zÁÝgÉ.  ©. ¨sÁ¸ÀÌgÀ gÁªï CªÀgÀ ‘ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß «qÀA©¸ÀĪÀ EA¢gÁ¨Á¬Ä’, J.«. £ÁªÀqÀgÀ ‘EA¢gÁ¨Á¬Ä PÁzÀA§jAiÀÄ ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ’, ¸ÀAvÉÆõÀPÀĪÀiÁgÀ UÀįÁérAiÀĪÀgÀ ¸ÀÄzsÁgÀuÁªÁ¢ ªÉAPÀlgÁAiÀiï §zÀÄPÀÄ’ E°ègÀĪÀ EvÀgÀ ¯ÉÃRUÀ¼ÀÄ.

       PÁzÀA§j, ‘zÉêÀj®èzÀ ªÀĺÁPÁªÀå’ JAzÀÄ SÁåvÀªÁVzÉ.  PÀgÁªÀ½AiÀÄ°è PÀ£ÀßqÀ PÁzÀA§jAiÀÄ ªÉÆzÀ® ¢lÖ ºÉeÉÓUÀ¼À¤ßlÄÖ aAvÀ£À¥ÀæzsÁ£ÀªÁzÀ ªÁ¸ÀÛªÀªÀiÁUÀðzÀ°è ªÀÄÄ£ÀßqÉzÀ UÀįÁér ªÉAPÀlgÁAiÀÄgÀ §zÀÄQ£À «ªÀgÀ, ¯ÉÃR£À, PÁzÀA§jUÀ¼À CzsÀåAiÀÄ£ÀUÀ½gÀĪÀ F UÀæAxÀ ¸ÁéUÀvÁºÀð.

-    ªÀÄÄgÀ½ÃzsÀgÀ G¥ÁzsÀå »jAiÀÄqÀPÀ