stat Counter



Saturday, July 4, 2020

ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ - ಉಪ್ಪುಂದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಹೊಳ್ಲರ " ’ಸುಮೇರುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ- " {ಮುನ್ನುಡಿ}

ಪ್ರೊ. ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ
ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ
ವಾದದ್ದನ್ನ
ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು ಸ್ವಾಮೀ
ಅದೃಷ್ಟ ಬೇಕು.
ಎ.ಕೆ.ರಾಮಾನುಜನ್
ಕೈಲಾಸ-ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಭಾರತೀಯರ ಕನಸಿನ ಯಾತ್ರೆ ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಈ ಕನಸು ನನಸಾಗುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ನೇಪಾಳ, ಚೀನಾ ಸರಕಾರಗಳ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೆ ಟಿಬೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಾನಸ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕು. ಕಾಠ್ಮಂಡುವಿನಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ದಿನಗಳ, ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಎರೆಡುನೂರು ಕಿ.ಮೀ. ಈ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡಲು ಎದೆ ಗಟ್ಟಿ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀ ಉಪ್ಪುಂದ ಚಂಡ್ರಶೇಖಾರ ಹೊಳ್ಳ-ಶ್ರೀಮತಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೊಳ ದಂಪತಿಗಳು ಕೈಲಾಸ-ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಗಳು. ಈ ಯಾತ್ರೆ ನೇಪಾಳಾ, ಚೀನಾ ಸರಕಾರಗಳ  ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಯಾತ್ರೆ, ಇದು ವಿಹಾರ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲ. ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಜೀವಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ, ಉಸಿರೇಗಟ್ಟಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ  ಶ್ರದ್ದೆಯ ಯಾತ್ರೆ. "ಇರುವುದೆಲ್ಲವ ಬಿಟ್ಟು ಇರದುದರೆಡೆಗೆ ತುಡಿವಂತೆ" ಮಾಡುವ ಯಾತ್ರೆ. "ಅಲ್ಲಿದೆ ನಮ್ಮನೆ, ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಸುಮ್ಮನೆ" ಎಂಬ ಅಲೌಕಿಕ ಅನುಭವ ನೀಡುವ ಯಾತ್ರೆ. ಈ ಯಾತ್ರೆಯ  ಸಿಹಿಕಹಿ ಅನುಭವಗಳನ್ನು , ಟಿಬೆಟ್ ನ  ಬಡಪಾಯಿಗಳ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಮುಖಗಳನ್ನು ಶ್ರ್‍ಈ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಹೊಳ್ಳರು ಈ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರ್ವಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೇಂದ್ರೆ ’ಸಖೀಗೀತ’ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದಾಂಪತ್ಯದ ಅನುಭವವನ್ನು  ’ಕಟುಮಧುರ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಹೊಳ್ಳರ ಮಾನಸ-ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರೆಯೂ ಒಂದು ಕಟುಮಧುರ  ಅನುಭವ. ಈ ಪ್ರವಾಸಕಥನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೊಳ್ಳರು ಮುದ್ದಣನ ಮನೋರಮೆಯಂತೆ ಮಾತನಾಡದೆ, ಕಾಳಿದಾಸನ ’ಮೇಘಸಂದೇಶ’ದ ಯಕ್ಷಿಯಂತೆ ಯಾಕೆ ಮೌನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ?

ಹಿರಿಯ ಮಿತ್ರ ಶ್ರೀ  ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಹೊಳ್ಳರ ’ಸುಮೇರುವಿನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಪ್ರಬಂಧ, ’ಮಹಾಭಾರತ’ದ  ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನಿಕ ಪರ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಲು ನನಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. (ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ, ಸೋದರರು ’ಹಿಮಾಲಯದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ’ ದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಉರುಳಿದರೆಂದು ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ.) ಕೈಲಾಸ-ಮಾನಸಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿತು. ಹೊಳ್ಳರ ಈ ಕೃತಿ ಸಾರ್ಥಕ ಎನ್ನಲು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರುಜುವಾತು ಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಪಂಚರಂಗಿನ ಗಿಳಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ’ಅಸ್ತು ಅಸ್ತು’
ಹತ್ತು.........ಒಂದೊಂದೇ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತು
ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚು-ಹಾಗೋ ಹೀಗೋ ಮೆತ್ತು.
’ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣ-ಮಸಿ ನುಂಗೋಲ್ಲ’
’ಪಳಗಿದ ಕೈ-ಮೇಲಿದೆಯಲ್ಲ.’
ಜೀವವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ

Friday, July 3, 2020

ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ - ಎನ್.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರ " ಹೊಳೆಸಾಲಿನ ಮರ"

ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ

’ಹೊಳೆಸಾಲಿನ ಮರ’ ನವ್ಯಕಾವ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕವಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಡಾ.ಎನ್. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾ ಅವರ ಹೊಸ ಕವನಸಂಕಲನ. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಭಾಷಾಂತರಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿವೆ. ’ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ೧೯೪೬’ ಈ ಸಂಕಲನದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕವನಗಳಲ್ಲೊಂದು .ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಂಡ ಮಳೆಯನ್ನು, ಅದು ತರುವ ದಿಗಿಲು, ಕಂಗಾಲು, ಹಬ್ಬ, ತುಂಗೆಯ ಆವೇಶ, ಖುಷಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕವಿ’ಆಹಾ! ಎಲ್ಲಪ್ಪಾ ಸುರಿದೀತು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಅಂಥ ಮಳೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ’ರಥದ ಕಥೆ’, ಎನ್ನುವ ಕವನ ಅಡಿಗರ ’ನನ್ನ ಅವತಾರ’, ಪಾ.ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯರ ’ಅವನು ಬಂದ ಇವನು ಬಂದ’ ಕವಿತೆಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದ ಚಿಂತನಪರ ಕವನ.

ಧರ್ಮದ ರಥ ಯಾವ ಮಹಾತ್ಮ ಎಳೆದರೂ ಜಗ್ಗದೆ ನಿಂತಲ್ಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ. ’ಉರುಳಿ ಅರಿವಿನ ಮೋರಿಯಲ್ಲಿ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ಚಿತ್ತ ಹೊತ್ತ ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನೇ ಶೋಷಿಸುವುದನ್ನು ಚಿಂಖ್ತಿಸುತ್ತ ’ಚಿತ್ತವೇ ಶತ್ರುವೇ ನಮಗೆ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಕಲನದ ಕವನಗಳ ನಿರೂಪಕ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಬಾಳಿನ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಪಕ್ವಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ’ಹಳಿಯಬೇಡ ಕಾಮವನ್ನು ಹಾಗೆ ಹೀಗೆಂದು’ ಎನ್ನುತ್ತ ಕಾಮಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ’ಯಾರು ಬಂದರೆ ತಾನೆ ಏನು?’ ಎಂದು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಕುರಿತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಕನ ಅತೃಪ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣ ಬದುಕಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ- "ತುಂಬು ತಿಂಗಳ ಬದುಕು| ಈಗ ಬರಿ ತಂಗಳು ನಿನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯ ಇವತ್ತು ನಿನ್ನೆಯ್ |ನಾಳೆ ಇಂದಿನ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಪಿ", "ಸಾರ ತೀರಿದ ಬಾಳು ತುರಿದ ತಿರುಳಿನ ಕರಟ್" ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಅತೃಪ್ತಿ ’ಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾಯಲು ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಕ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ-

"ಮಗೂ
ಈ ಅಬ್ಬರದಲಿ ನಿನ್ನ ಹಂಸಧ್ವನಿ
ಕೇಳುತ್ತದೆ ಹೇಳು ಯಾರ ಕಿವಿಗೆ?
ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತಿರಲು ತಂತಿ ಮಿಂಚಿದ ಗಾನ
ಕಂತಿ ಹೋಗದೆ ಹೇಳು ಮೊರೆತದೊಳಗೆ?
ಆದರೂ ಚಿಂತಿಲ್ಲ
ಸರದಿಗಳು ಉಂಟಲ್ಲ!
ನುಡಿತವನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಗೋಜಿಲ್ಲ
ನಡೆದಿರಲಿ ಸಾಧನೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗೊಳಗೆ
ತಿಳಿದಿರಲಿ ಜೊತೆಗೆ
ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿನ್ನ ಕಲೆಗೆ
ಇದಲ್ಲ ತಕ್ಕ ಗಳಿಗೆ."

ಟಿ.ಎಸ್.ಎಲಿಯಟ್ ನ ’ವೇಸ್ತ್ ಲ್ಯಾಂಡ್’ ಕವನದ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ’ಚದುರಂಗದಾಟ’, ಯೇಟ್ಸ್ ನ, ’ಹಂಸಗಳ ಹಿಂಡು’ ಮತ್ತು ’ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾರ್ಥನೆ’ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಕವಯತ್ರಿ ಸ್ಯಾಫೊ ಬರೆದ ’ಆಫ್ರೋದಿತೆ’, ಮೋತಿಲಾಲ್ ಜೋಸ್ವಾನಿಯವರ ಸಿಂಧಿ ಕವನ ’ಪಕ್ಷಿ ತೀರ್ಥ’-ಇವುಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳು ಸೃಜನಶೀಲ ಅನುವಾದಗಳಾಗಿವೆ.
ಎನ್.ಎಸ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ನವ್ಯಕಾವ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ ಕವಿ. ಅವರು ಎರಡು ದೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಜಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ’ಹೊಳೆಸಾಲಿನ ಮರ’ ಕನ್ನಡದ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆ ಎರಡೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಸಂಕಲನ.
ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ
(ತರಂಗ-ಅವಲೋಕನ ೧೯೮೮)

Thursday, July 2, 2020

ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ - ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

ಎ.ಎನ್.  ಮೂರ್ತಿರಾವ್(ಜನನ-೧೯೦೦) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಗದ್ಯ ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ, ಪತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ಆತ್ಮಕತೆ, ರೂಪಾಂತರ- ಭಾಷಾಂತರ-ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಲಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ತನ್ನ ವೈಚಾರಿಕ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ’ಚಿತ್ರಗಳು- ಪತ್ರಗಳು’ ಪೂರ್ವ  ದೂರಿಗಳೊಡನೆ’ ಮತ್ತು ’ಸಂಜೆಗಣ್ಣಿನ ಹಿನ್ನೋಟ’ ಇವು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು.

’ಜನತಾ ಜನಾರ್ಧನ’ದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ಹದಿನೆಂಟು ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನಗಳು ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಸಂಪಾದಕರು   ಈ ಲೇಖನಗಳ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣದ ಇಸವಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಲ್ಲ. ಡ್.ವಿ.ಜಿ. ಮತ್ತು ಮಾಸ್ತಿಯವರನ್ನು ಕುರಿತ ಎರಡೆರಡು ಲೇಖನಗಳು, ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ.,   ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ರನ್ನು ಕುರಿತ ಒಂದೊಂದು ಲೇಖನಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿವೆ.
ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಬರೆದಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಲೇಖನಗಳು ಖಾಸಗಿ ನೆನಪುಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ., ಮಾಸ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ನ್ ರನ್ನು ತಾನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ  ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂಜೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ ಚಿಂತನೆ ಮುಖ್ಯ. "ಗುಂಡಪ್ಪನವರದ್ದು ಗಟ್ಟಿ ಗಡತವಾದ ಸ್ವಭಾವ, ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರಿ ಹಿಂಜರಿಯು ವಂಥದಲ್ಲ" ಎನ್ನುವ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಗುಂಡಪ್ಪನವರ (ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.) ಮಡಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ತನ್ನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರು ತನ್ನ ;ಗೀತಾತಾತ್ಪರ್ಯ’ದಲ್ಲಿ "ಜಾತಿಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಗಡಗಳೂ ಇರುವುದು ದೋಷವೆಂದೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅದರಿಂದ ಹಾನಿಯೆಂದೂ ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಭ್ರಾಂತಿಯ ವಾದ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ" ಎಂದಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ಟೀಕೆ ಹೀಗೆದೆ-"ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮುಂದಾಗಿ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಹಿಂದಾಗುತ್ತದೆ." ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಕುರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ನಮಗೂ ಗಾಂಧೀಜಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು ಎಂಬ ಸ್ವವಿಮರ್ಶೆಯ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀಮಂತರು ಬಡವರ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಶ್ರ್ರೀಮಂತರ ಮನಸ್ಸು ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ನಾವು ಕಾಯ ಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, "ದಾನಿ ನೀನು’ ’ದೀನ ನಾನು’ ಇವೆರಡೂ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಭಾವನೆಗಳೇ- ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಟ್ರಸ್ಟೀ ವಾದವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ".
ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ’ಉದಯವಾಣಿ’ಯ ವಿಶೇಷಾಂಕಕ್ಕಾಗಿ ಎನ್.ಎಸ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶೆನ ’ದೇವರು ಒಂದು ಸಂವಾದ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಡನೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ದೆ. ’ದೇವರ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ನಿಮಗಿರುವ ದೃಢ ಆಧಾರ ಯಾವುದು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ-’ಲೋಕದಲ್ಲಿ  ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕೇಡು, ಸಂಕಟ, ಕೆಲವು ಮತಗಳು ಸದ್ಗುಣನಿಧಿಯಾದ ದೇವರೊಬ್ಬ ಇರುವಂತೆ ದುರ್ಗುಣಗಳ ಗಣೆಯಾದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತವೆ...ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಗೂ ಕರ್ತನಾದವನು ದೇವರೊಬ್ಬನೇ ಎಂದ ಮೇಲೆ ಕೇಡೂ ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದೇ ಆಯಿತು. ಸಕಲ ಕೇಡುಗಳ ತವರಾದ ಈ ಸೈತಾನನನ್ನು ದೇವರು ಯಾಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಕೇಡು ಇದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ". ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗೂ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆದಿರುವ ಚರ್ಚೆಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಸಾತತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಡನೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ’ಗುರುಪೀಠಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ’ ಎಂಬ ಲೇಖನ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ.
ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿತು-ಭಯ, ಆಕರ್ಷಣೆ, ಅನುಕೂಲ ಸಿಂಧುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ  ಸ್ವಾಗತ(ಅದರಿಂದಾಗಿ ಗುಲಾಮ ಮನೋವೃತ್ತಿ), ಮನೋವಿಕಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತ, ಈ ನಾಲುಕ್ ವಿಧದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅವರು ’ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ’ಗಳ ಸಂಘರ್ಷ’ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

’ಭಗವದ್ಗೀತೆ’ಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ, ’ ಇದರಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡು, ಅನಂತರ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ಮಾಡು" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ  ನಮ್ಮ ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮನೋವೃತ್ತಿಗೆ  ಅವಕಾಶವಿದ್ದುದನ್ನು  ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಮನೋಧರ್ಮ ವಿ.ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾಯರಲ್ಲಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ತವನಕ್ಕಿಂತ ವಿಚಾರ ಮಂಥನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ’ಜನತಾ ಜನಾರ್ದನ’ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರೆಲ್ಲ ಓದಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕ.
ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ, ಹಿರಿಯಡಕ 
ಜನತಾ   ಜನಾರ್ಧನ
(ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ)
ಲೇ:ಎ.ಎನ್. ಮೂರ್ತಿ ರಾವ್
ಪ್ರ:ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ,
ಲಕ್ಷ್ಮೀಭವನ, ಸುಭಾಸ ರಸ್ತೆ, 
ಧಾರವಾಡ-೫೮೦೦೦೧
ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ:೧೯೯೫, ಬೆಲೆ:ರೂ.೫೦.

ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ : ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ | Jatreyalli Shiva : Savita Nagabhushana

ಮಾನಸಿ ಸುಧೀರ್‌ ಅವರು ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿರುವ ಗೊಂಬೆ ಪದ್ಯ, ಮೂರು ಕತೆಗಳು ನಿಮಗಾಗಿ|B...

Kannada Kavya Kamanabillu Episode 13 ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ - ಸೀಗೆ ಹುಣ್ಣೀಮೆ-- ಚಳಿಯಾಕೆ

Wednesday, July 1, 2020

ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ - ದೀಪದ ಕೆಳಗೆ{ ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಚಿಂತನೆ }

ದೀಪದ ಕೆಳಗೆ (ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ತುಣುಕುಗಳು) ಲೇ:ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ 
ಪ್ರ:ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಕೋಟೆಕಾರು, ಮಂಗಳೂರು-೫೭೫೦೨೨.
ಮೊ.ಮುದ್ರಣ:೨೦೦೩  ಬೆಲೆ.ರೂ.೩೦.

ವಿವಿಧ  ಪತ್ರಿಕೆಗಳ  ’ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಪತ್ರ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ, ತುಳು-ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ, ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಅಮೃತಸೋಮೇಶ್ವರ ಅವರ ೩೩ ವೈಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳು ’ ದೀಪದ ಕೆಳಗೆ’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿವೆ. ’ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಸಿವಿಸಿಯನ್ನುಂಟು  ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು  ಪತ್ರಿಕಾ ವಾರ್ತೆಗಳಿಗೆ  ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ’ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಪತ್ರ’ಗಳು  ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇತರ ಮಹನೀಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿದ ಬರೆಹಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಯಾವುದೇ  ವಿಚಾರವು ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಡ್ಡಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ ನೆಲೆಗೆ ತಲುಪಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂಬ  ಧೋರಣಿಯಿಂದ ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆಯೇ ಹೊರತು ತರ್ಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ.
’ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಪ್ರದಾಯ -ಬಾಲ ಸಂಸ್ಥಾನ’, ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಭಾಷಾ ಬಂಧನವಿಲ್ಲ’, ’ಸಾಧುಗಳು ನಗ್ನರಾಗಿ ಓಡಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ’, ಬಹಿರಂಗ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಬೇಡ’ ಇಂಥ ಪತ್ರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳೇ ಅಮೃತರ  ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಪಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು  ಅಂಟಿಸಿದ  ಅಪರಂಜಿಯಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿರುವ  ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಅಕಾಲಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅಮೃತರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪತ್ರಗಳು ಬರೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿ   ಉಳಿಯದೆ, ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನ ಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ’ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವರು’, ’ಇದು ನಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ’, ’ಮೂಲಭೂತವಾದದ ಮೊನೆ ಮೊಂಡಾದೀತೆ?’’ ಇಂಥ ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಲೇಖನಗಳು, ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ತುಣುಕುಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿವೆ.

ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ